تیزآب سلطانی + کاربرد آن

تیزآب سلطانی محلولی بسیار خورنده و دود‌کننده به رنگ زرد و قرمز است. این محلول از مخلوط اسید‌نیتریک غلیظ و هیدروکلریک غلیظ به دست می‌آید. طبق شواهد، یک کیمیاگر مسلمان حدود سال 800 میلادی با مخلوط کردن نمک و ویتریول (اسید‌سولفوریک) ترکیب تیزآب سلطانی را کشف کرده‌است. این ترکیب می‌تواند فلزات نجیب پلاتین، پالادیوم و طلا را در خود حل کند.

تیزآب سلطانی طلاین

کاربرد تیزآب سلطانی

یکی از کاربرد‌های تیزآب، استفاده از آن در عیار سنجی طلا با سنگ محک است که در مقاله روش های عیار‌سنجی آن را کامل توضیح داده‌ایم.

طلا در برابر تیزآب مقاومتی ندارد و به راحتی در آن حل می‌شود. از این ویژگی منحصر‌به‌فرد تیزآب در جنگ‌جهانی دوم در سال 1940 استفاده شده‌است. هنگامی که آلمانی‌ها توانستند دانمارک را اشغال کنند، شیمیدان جورج دو هویسی برای دست نیافتن آلمانی‌ها به مدال‌‌های جایزه نوبل متعلق به ماکس‌فون‌لاو و جیمز‌فرانک، مدال‌ها را در تیزآب سلطانی حل کرد و در قفسه‌ی نیلز‌بور قرار داد، جایی که به نظر می‌رسید فقط یک ماده شیمیایی است. سپس بعد از جنگ توانست طلاهای موجود در تیزآب سلطانی را بازیابی کند و آن‌ها را به آکادمی علوم سلطنتی سوئد بدهد تا بنیاد نوبل مجددا مدال‌های جایزه نوبل را به لاو و فرانک اعطا کند.

شاید بپرسید چگونه طلا را بازیابی کرده است؟

برای بازیابی و جداسازی طلا از تیزآب سلطانی روش ها و مواد شیمیایی گوناگونی وجود دارد.

بازیابی طلا با متابی سولفیت سدیم

یکی از بهترین روش‌ها برای رسوب دادن طلا و جداسازی آن از تیزآب می‌باشد. برای شروع ابتدا دمای محلول تیزآب را اندازه‌گیری می‌کنیم. بهتر است که دمای محلول 39 درجه باشد و نیازی به بالاتر بودن دمای محلول نیست. به علت بالا بودن قدرت اکسید‌کنندگی محلول تیزآب، باید اسید‌نیتریک موجود در محلول تیزآب را برای بازیابی طلا خنثی سازی کنیم.

مطالب مفید برای شما:  نگهداری از طلا؛ نکات مهم برای مراقبت از طلا و جواهر

ابتدا قدرت اکسید‌کنندگی محلول تیزآب را با استفاده از دستگاه اندازه‌گیری می‌کنیم. سپس با افزودن مقداری اوره به محلول قدرت اکسید‌کنندگی را کاهش می‌دهیم. پس از رسیدن به محدوده دلخواه و خنثی سازی نیتریک اسید، مقداری متابی سولفیت را به محلول اضافه می‌کنیم. با این کار قدرت اکسید‌کنندگی تیزآب به سرعت کاهش پیدا می‌کند و رنگ محلول تیره‌تر می‌شود. هنگامی که محلول به مرز بازیابی رسید، با اضافه کردن محلول تست، قدرت اکسید‌کنندگی را کاهش می‌دهیم و محلول به سرعت تغییر رنگ می‌دهد و طلا در مرحله احیا قرار می‌گیرد. و در آخر به محلول مقداری آب اضافه می‌کنیم و منتظر ته نشین شدن کامل طلا می‌شویم و طلای حل‌شده به صورت پودر در محلول رسوب می‌کند.

بازیابی طلا با سولفات آهن

سولفات آهن یکی از ارزان‌ترین و دردسترس‌ترین مواد‌ شیمیایی برای جداسازی طلا از تیزآب سلطانی می‌باشد. باید توجه داشته‌باشیم که سولفات آهن به شکل‌های مختلفی وجود دارد و فقط یکی از آن‌ها به نام فروس سولفات که سبز رنگ است قابلیت رسوب دادن دارد.

ابتدا محلول تیزآب سلطانی را از فیلتر عبور می‌دهیم و سپس سولفات آهن سبزرنگ را درون آب حل می‌کنیم. محلول سولفات آهن را به تیزآب اضافه می‌کنیم تا طلا رسوب کند و از محلول جدا شود. توجه داشته باشید که محلول را باید در حین رسوب دادن به طور مداوم هم‌ بزنیم تا واکنش سریع‌تر انجام شود.

بازیابی طلا با نیتریت سدیم

یک از روش‌های ارزان و کارآمد برای جداسازی طلا از تیزآب می‌باشد. پودر نیتریت سدیم را به محلول اضافه می‌کنیم و به این کار ادامه می‌دهیم تا طلا رسوب کند و به صورت پودر آن را جداسازی می‌کنیم.

مطالب مفید برای شما:  قالکاری طلا

بازیابی طلا با گاز دی‌اکسیدگوگرد

گاز‌ دی‌اکسیدگوگرد توانایی جداسازی طلا از تیزآب سلطانی را دارد. برای جداسازی باید گاز را به محلول کلرید طلا دمیده شود تا پودر طلا از محلول جداسازی شود.

خالص سازی با اگزالیک اسید

در روند بازیابی طلا از محلول تیزآب به روش‌های متابی سولفیت سدیم، سولفات آهن و … همواره مقداری ناحالصی همراه با طلا بازیابی می‌شود. اگزالیک اسید برای خالص‌سازی و تولید طلا با عیار بسیار بالا استفاده می‌شود.

برای خالص‌سازی طلای بازیابی شده، پودر طلای فیلتر شده را دوباره در تیزآب سلطانی حل می‌کنیم و سپس آن را روی حرارت قرار می‌دهیم و به اندازه‌ی 5 برابر طلای حل‌شده اگزالیک اسید اضافه می‌کنیم و هم می‌زنیم.

در ادامه محلول سودسوزآور اضافه می‌کنیم تا پی اچ محلول به محدوه بین 1/5 تا 2 برسد. و در آخر حرارت تا جایی بالا می‌بریم که به نقطه جوش برسد، اکنون می‌توانیم قطعات طلای خالص سازی شده را مشاهده کنیم.

نکات استفاده از تیزآب

همان‌طور که گفتیم تیزآب خاصیت خورندگی بسیار بالایی دارد و به همین دلیل هنگام استفاده از آن باید احتیاط کنیم.

  • از ظروف شیشه‌ای برای کار با تیزآب سلطانی استفاده کنید زیرا این محلول برخی از پلاستیک‌ها را ذوب و بیشتر فلزات را دچار خوردگی می‌کند.
  • محلول تیزآب را هرگز ذخیره نکنید. باتوجه به واکنش‌های بین اجزای موجود در محلول تیزآب و به علت ناپایدار بودن آن،محلول تیزآب به سرعت اثر خود را از دست می‌دهد.
  • در حین کار با محلول تیزآب، استفاده از عینک، محافظ صورت، دستکش و لباس مخصوص ضروری است.

دفع تیزآب سلطانی

برای دفع محلول تیزآب باید آن را برروی مقدار زیادی یخ بریزیم. همچنین این محلول با محلول بی‌کربنات سدیم اشباع و یا محلول 10% هیدروکسید سدیم خنثی می‌شود و دفع می‌شود اما به دلیل ایجاد آلودگی زیست محیطی باید در محل‌های خاص قرار داده‌شود.

مطالب مفید برای شما:  راه تشخیص طلای اصل و تقلبی

 

طلاین بلاگ

آخرین اخبار و آموزش‌های مربوط به بازار طلا در داخل ایران و سراسر جهان را به سادگی و از طریق وبلاگ سامانه خرید و فروش آنلاین طلای طلاین در اختیار داشته باشید. در وبلاگ طلاین می‌توانید از بهترین آموزش‌ها در زمینه سرمایه گذاری و همچنین خرید و فروش طلا بهره‌مند شوید

 

خرید و فروش آنلاین طلا

طلاین یک داشبورد همه فن حریف برای شماست که به سادگی می‌توانید در آن عضو شوید و با خیال آسوده سرمایه خود را به شمش تبدیل کنید. این سرمایه گذاری برای شما حداقل ریسک و هزینه را خواهد داشت و جلوی آنکه ارزش پول شما به دلیل تورم از دست برود را خواهد گرفت. به سادگی می‌توانید در داشبورد آنلاین طلاین عضو شوید و با بهترین قیمت و کمترین کارمزد اقدام به سرمایه‌گذاری و خرید و فروش طلا کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سوالی دارید؟ با ما صحبت کنید!
مکالمه را شروع کنید
سلام! برای چت در WhatsApp پرسنل پشتیبانی که میخواهید با او صحبت کنید را انتخاب کنید